Met de steun
van de Schepen
van Cultuur
van de Stad
Brussel

Orgels

Kathedraal

ARS IN CATHEDRALI

  • Groot orgel van Gerhard Grenzing 2000

    In het voorjaar van 2000 werd aan de noordmuur van de kathedraal het nieuwe grote orgel bevestigd, dat werd gebouwd door Gerhard Grenzing en zijn team in de ateliers van El Papiol (Barcelona). Het instrument bestaat uit drie orgelkassen: in het midden een centraal corpus met de klavierinrichting en de vier klavieren, aan weerskanten geflankeerd door pedaaltorens. Het orgel is opgehangen als een zwaluwnest en weegt bijna dertig ton. Die opstelling is ideaal voor de akoestiek, want de orgelklanken worden door het gewelf naar beneden weerkaatst en worden ook weerkaatst door de muur tegenover de orgelkassen.

     

    Die plaatsingswijze is een van de oudste in grote kerken en kathedralen. Andere orgels in Frankrijk en Duitsland genieten van diezelfde gunstige opstelling: Metz, Chartres, Keulen.

    De stijl van het grote orgel van de kathedraal is resoluut barok, maar het orgel leent zich ook voor het neoklassiek en hedendaags repertorium. De tegelijk lage en rijke klank van het plenum van 25 rijen is kenmerkend voor de landen van Noord-Europa. Dit plenum wordt gekleurd door de aanwezigheid van fluiten en aliquoten, alsook door een grote verscheidenheid aan tongwerk, waarvan sommige typisch Spaans, zoals de horizontale trompetten. Een elektronische combinatieschakelaar die verbonden is met de registers vergemakkelijkt de taak van de registermechaniek.

     

    De bouwwijze van Gerhard Grenzing is traditioneel: hij maakt net als vroeger gebruik van een mechanische tractuur voor de klavieren en van sleepladen. De organisten waarderen vooral de vinnigheid van de mechanieken van Gerhard Grenzing. Hetzelfde geldt voor het pijpwerk, dat op de manier van vroeger werd gebouwd en gestemd.

     

    Naast edele materialen heeft men ook gekozen voor materialen die typisch zijn voor onze tijd, zoals panelen in watervast multiplex voor de windladen, zodat ze nog sterker zijn en beter bestand tegen de tand des tijds. De overbrenging van de pedaalmechaniek gebeurt met metalen kabels.

     

    Om het orgel rechtop te houden, zit het in een metalen korset dat verborgen zit achter de houten panelen van de orgelkas.

     

    De combinatie van die metalen constructie en een in de muren verankerde draagstructuur is een van de grote bijzonderheden van dit project, waardoor een instrument van dergelijke afmetingen mogelijk werd.

     

    Het resultaat voldoet aan de verwachtingen en geeft de organisten een groot gevoel van stevigheid en stabiliteit.

  • Samenstelling van het orgel

     A= 440 Hz

     

    I. Positif (58 notes)

    Bourdon 16

    Montre 8

    Bourdon 8

    Quintadeen 8

    Prestant 4

    Flûte à cheminée 4

    Nasard 2 2/3

    Doublette 2

    Tierce 1 3/5

    Larigot 1 1/3

    Mixture V-VI

    Trompette 8

    Cromorne 8

    Tremblant doux

     

    II. Grand-orgue (58 notes)

    Montre 16

    Montre 8

    Flûte harmonique 8

    Bourdon à cheminée 8

    Viole de gambe 8

    Prestant 4

    Flûte conique 4

    Quinte 2 2/3

    Doublette 2

    Mixture IV

    Cymbale III-IV

    Trompette 16

    Trompette 8

    III. Récit expressif (58 notes)

    Salicional 8

    Gambe 8

    Voix céleste 8

    Cor de nuit 8

    Prestant 4

    Flûte octaviante 4

    Nasard 22/3

    Quarte 2

    Sifflet 1

    Plein-jeu IV-V

    Tiercelette III

    Basson 16

    Trompette harmonique 8

    Hautbois 8

     

    IV. Solo expressif (58 notes)

    Bourdon 8

    Viola 8

    Voce humana 8

    Prestant 4

    Flageolet 2

    Larigot 1 1/3

    Cornet V

    Trompeta batalla 8

    Bajoncillo-Tr. magna 4-16

    Voix humaine 8

    Douçaine 8

    Tremblant doux

    Pédalier (32 notes)

    Principal 16

    Soubasse 16

    Grosse Quinte 10 2/3

    Flûte 8

    Basse 8

    Gros Nasard 5 1/3

    Prestant 4

    Fourniture V

    Contre-posaune 32

    Posaune 16

    Trompette 8

    Clairon 4

     

    Accouplements et tirasses

    III/I, I/II, III/II B, III/II D, III 16’/II, IV/II, III/I, I/P, II/P, III/P, IV/P

  • Discografie

    Kathedraal van Brussel, Grenzing Orgel

     

    Jean Ferrard: Peter Cornet, Franz Tunder

    Xavier Deprez: Nicolas de Grigny, Johann Sebastian Bach

    Jozef Sluys: Felix Mendelssohns

    Stanislas Deriemaeker: César Franck

    Bernard Foccroulle: Philippe Boesmans

    CD Ars Musici 1304, 2000

    Bach ex Cathedra

     

    Xavier Deprez plays the new Grenzing organ of the Cathedral of Brussels

    with masterpieces of Johann Sebastian Bach.

    Disque Melophone 03-001

    Benoît Mernier: Missa Regis Gentium - Inventions

     

    Capella Sancti Michaelis, Olivier Opdebeeck conductor

    Xavier Deprez organ, Benoît Mernier organ

    CD Cypres 4612

    Chris Christoffels: Missa brevisᅠ

     

    Soren-Nils Eichberg conductor

    Rosa Brandao Soprano, Beata Morawska Mezzo-soprano, Luc de Meulenaere Counter-tenor, Paul Gérimon Bass, I Musici Brucelensis (dir. Jean-Michel Alexandre)

    Xavier Deprez organ

     

    Emitte spiritum tuum, Cathedral music

     

    Works of Bikkembergs, Ceuleers, Deprez.

    Xavier Deprez organ

    Capella SS. Michaelis & Gudulae, Brussels

     

    Jürgen Essl: Orgel-Improvisationen vol.5: Pfingsten

     

    Jürgen Essl organ

    CD ORGANpromotion 7005

    Meisterwerke der deutschen Romantik Kathedrale Brüssel

     

    Jozef Sluys organ

    CD Motette 13171, 2004ISBN:4 008950 131719

    Bernard Foccroulle plays the Grenzing Organ
    in the Brussels Cathedral - ARS MUSICA 2002

     

    CD Ricercar 209, 2002

    Jozef Sluys : Organo Grenzing

     

    CD Prezioso 820.209, 2001

    Jean Ferrard : Four Centuries of Belgian Organ Music

     

    CD SIC 007, 2001

     

  • Koororgel Collon 1977

    Orgel in duitse barok stijl, volgens de samenstelling van de Gottfried Silbermann orgels (1683-1753)

  • Samenstelling van het orgel

     A=440 Hz

    Temperatuur Werckmeister III

     

    I. Oberwerk (54 notes)

    Gedackt 8

    Quintadena 8 (c)

    Principal 4

    Rohrflöte 4

    Nasat 2 2/3

    Terz 1 3/5

    Quinte 1 1/3

    Sifflöte 1

    Mixtur III

    Vox humana 8

    II. Hautpwerk (54 notes)

    Bordun 16

    Principal 8

    Gedackt 8

    Octave 4

    Spitzflöte 4

    Quinte 2 2/3

    Superoctave 2

    Terz 1 3/5

    Mixtur IV

    Cymbel III

    Trompete 8

    Pédale (30 notes)

    Subbass 16

    Principalbass 8

    Octavbass 4

    Posaunenbass 16

    Trompetenbass 8

    Clarinbass 4

     

    Accouplements et tirasses

    I/II, II/Ped

  • Discografie

    Johann Sebastian Bach Orgelbüchlein

     

    Collon-Orgel, Kathedraal, Brussel

    Jozef Sluys

    CD Ars Musici 233072, 2010

  • Positiforgel Collon 1973

    Positif orgel voor solo en begeleiding

  • Samenstelling van het orgel

    54 notes

    A=440 HZ

    Temperatuur Werckmeister III

     

    Gedackt 8

    Flöte 4 B + D

    Oktav 2 B + D

    Sesquialter II D

    Mixtur III

  • Contact

    Xavier Deprez

    deprezxa@gmail.com